Sự khác nhau giữa bảo hiểm quốc dân và bảo hiểm công ty｜Giải thích dễ hiểu cho người nước ngoài

Tại Nhật Bản, khi đi bệnh viện thì cần có “bảo hiểm y tế”.

Tuy nhiên, với người nước ngoài thì có lẽ sẽ khó hiểu như “Bảo hiểm quốc dân là gì?”, “Khác gì với bảo hiểm công ty?”, “Làm thêm cũng phải tham gia à?”, “Sau khi nghỉ việc thì sẽ ra sao?”.

Trang này sẽ giải thích đơn giản để ngay cả người mới cũng có thể hiểu sự khác nhau giữa “Bảo hiểm quốc dân” và “Bảo hiểm công ty (bảo hiểm xã hội)”.

Nội dung cần xác nhận

• ① Sự khác nhau lớn giữa bảo hiểm quốc dân và bảo hiểm công ty
• ② Bảo hiểm quốc dân là gì?
• ③ Bảo hiểm công ty là gì?
• ④ Sự khác nhau về phí bảo hiểm
• ⑤ Sự khác nhau về người phụ thuộc
• ⑥ Làm thêm cũng phải tham gia?
• ⑦ Sau khi nghỉ việc sẽ ra sao?

① Sự khác nhau lớn giữa bảo hiểm quốc dân và bảo hiểm công ty

Nói đơn giản nhất thì bảo hiểm quốc dân là bảo hiểm tham gia tại tòa thị chính, còn bảo hiểm công ty là bảo hiểm tham gia thông qua công ty.

Đối với nhân viên công ty thì trong nhiều trường hợp sẽ tham gia bảo hiểm công ty.

Trong khi đó, du học sinh, người kinh doanh cá nhân, người thất nghiệp hoặc người chưa tham gia bảo hiểm công ty… thường sẽ tham gia bảo hiểm quốc dân.

② Bảo hiểm quốc dân là gì?

Bảo hiểm quốc dân (Kokuhō) là bảo hiểm y tế tham gia tại tòa thị chính.

Người nước ngoài sống tại Nhật trên 3 tháng và chưa tham gia bảo hiểm y tế của công ty thì trong nhiều trường hợp sẽ tham gia bảo hiểm quốc dân.

Đây là loại bảo hiểm giúp bạn được khám chữa bệnh giống người Nhật, ví dụ như chỉ cần tự trả 30% chi phí bệnh viện.

Phí bảo hiểm sẽ thay đổi tùy theo thành phố / quận / huyện, thu nhập và số người trong gia đình…

Ngoài ra, đối với bảo hiểm quốc dân thì bạn cần tự mình đến tòa thị chính để làm thủ tục tham gia.

③ Bảo hiểm công ty là gì?

Bảo hiểm công ty đôi khi được gọi là “bảo hiểm y tế” hoặc “bảo hiểm xã hội”.

Đây là loại bảo hiểm dành cho nhân viên công ty và trong nhiều trường hợp công ty sẽ làm thủ tục cho bạn.

Khi tham gia bảo hiểm công ty, thường sẽ đồng thời tham gia bảo hiểm y tế và lương hưu phúc lợi.

④ Sự khác nhau về phí bảo hiểm

Bảo hiểm quốc dân và bảo hiểm công ty có cơ chế tính phí khác nhau.

Phí bảo hiểm quốc dân sẽ do thành phố / quận / huyện tính toán.

Vì số tiền thay đổi theo thu nhập của năm trước nên người làm việc nhiều trong năm trước có thể sẽ phải đóng cao hơn.

Ngoài ra, bảo hiểm quốc dân không bao gồm lương hưu phúc lợi.

Vì vậy, trong nhiều trường hợp người tham gia bảo hiểm quốc dân sẽ phải đóng riêng bảo hiểm quốc dân và lương hưu quốc dân.

Đối với bảo hiểm công ty, phí bảo hiểm y tế và lương hưu phúc lợi sẽ tự động bị trừ từ tiền lương.

Vì vậy, cũng có nhiều người cảm thấy “bảo hiểm công ty khá đắt”.

Tuy nhiên, trong bảo hiểm công ty thì bảo hiểm y tế và lương hưu phúc lợi thường được tính chung, hơn nữa công ty cũng sẽ chịu khoảng một nửa phí bảo hiểm.

Tùy theo mức lương, nhưng ví dụ với mức lương khoảng 200.000 yên/tháng thì nhiều người sẽ bị trừ khoảng từ 20.000 đến 30.000 yên cho tổng phí bảo hiểm y tế và lương hưu phúc lợi.

Ngoài ra, “lương hưu phúc lợi” khi tham gia qua bảo hiểm công ty đôi khi sẽ giúp nhận được số tiền lương hưu trong tương lai cao hơn so với trường hợp chỉ tham gia lương hưu quốc dân.

Vì vậy, dù mỗi tháng có thể cảm thấy phí bảo hiểm công ty khá cao, nhưng đặc điểm của nó là đã bao gồm cả bảo hiểm y tế và lương hưu phúc lợi.

⑤ Sự khác nhau về người phụ thuộc

Đây là điểm khác biệt khá lớn.

Trong bảo hiểm công ty, các thành viên gia đình đáp ứng điều kiện có thể được đưa vào diện “người phụ thuộc”.

Nếu được tính là người phụ thuộc thì trong nhiều trường hợp chính người đó sẽ không cần tự trả phí bảo hiểm y tế.

Trong khi đó, với bảo hiểm quốc dân thì về cơ bản số người càng tăng thì phí bảo hiểm cũng tăng theo.

Nói cách khác, bảo hiểm công ty có chế độ người phụ thuộc, còn bảo hiểm quốc dân thì phí bảo hiểm sẽ tăng theo số người.

⑥ Làm thêm cũng phải tham gia?

Ngay cả làm thêm, nếu đáp ứng điều kiện thì cũng có trường hợp phải tham gia bảo hiểm công ty.

Ví dụ sẽ được quyết định dựa trên thời gian làm việc, số ngày làm việc hoặc quy mô công ty…

Vì vậy, không phải cứ “làm thêm thì chắc chắn là bảo hiểm quốc dân”.

Nếu không rõ thì hãy xác nhận với công ty.

⑦ Sau khi nghỉ việc sẽ ra sao?

Khi nghỉ việc, bảo hiểm y tế của công ty sẽ không còn sử dụng được nữa.

Vì vậy, trong nhiều trường hợp sẽ cần làm thủ tục tham gia bảo hiểm quốc dân, tham gia diện người phụ thuộc của gia đình hoặc tiếp tục tham gia bảo hiểm tự nguyện.

Nếu không làm gì thì có thể sẽ rơi vào tình trạng không có thẻ bảo hiểm.

Sau khi nghỉ việc, hãy cố gắng xác nhận với tòa thị chính hoặc công ty càng sớm càng tốt.

Tóm tắt

Tại Nhật Bản có bảo hiểm quốc dân và bảo hiểm công ty (bảo hiểm xã hội).

Nói đơn giản thì bảo hiểm tham gia tại tòa thị chính là bảo hiểm quốc dân, còn bảo hiểm tham gia thông qua công ty là bảo hiểm công ty.

Đối với người nước ngoài, bảo hiểm thường thay đổi do làm thêm, chuyển việc, nghỉ việc hoặc du học…, nên điều quan trọng là phải xác nhận “hiện tại mình đang tham gia loại bảo hiểm nào”.

Tham khảo： Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản - Hệ thống bảo hiểm y tế
Cơ quan Lương hưu Nhật Bản - Bảo hiểm lương hưu phúc lợi
Cơ quan Lương hưu Nhật Bản - Lương hưu quốc dân